Słownik finansowy

Słownik
Słownik - ASłownik - ESłownik - GSłownik - ISłownik - J

Derywaty

Inne określenie stosowane na rynku finansowym dla instrumentów pochodnych.

Dewaluacja

Dewaluacja jest to termin związany z kursem walutowym. Opisuje podejmowaną przez władze monetarne obniżkę kursu waluty danego kraju w stosunku do kursów innych walut.

Celem dewaluacji jest zazwyczaj dążenie do podniesienia konkurencyjności producentów krajowych eksportujących swoje towary za granicę. W wyniku dewaluacji towary sprzedawane przez nich zagranicą stają się tańsze i w krótkim okresie może wzrosnąć ich sprzedaż na rynkach zagranicznych. Dewaluacja ma jednak ograniczoną skuteczność i nie może zastąpić zmian strukturalnych w gospodarce, dzięki którym następować będzie długotrwały rozwój kraju. O ile poprawia ona chwilowo wyniki eksporterów, o tyle pogarsza sytuację podmiotów importujących towary z zagranicy do kraju. Te muszą bowiem wydać więcej jednostek krajowej waluty na zapłatę za towary kupowane zagranicą. W wyniku dewaluacji drożeją w kraju towary importowane, a to z kolei może również wpłynąć na wzrost inflacji. Dewaluacja może również wymusić identyczne decyzje w krajach będących głównymi partnerami handlowymi. Przeciwieństwem dewaluacji jest rewaluacja.

Dewaluacja dotyczy z reguły sztywnego kursu walutowego, czyli takiego kursu waluty krajowej, który jest ustalany administracyjnie. Mamy wówczas zazwyczaj do czynienia z dopuszczalnym przedziałem (parytet) wahań kursu waluty krajowej w stosunku do wybranych walut obcych. W sytuacji, gdy nadwyżka podaży lub popytu na walutę krajową spowoduje odchylenie się kursu walutowego od parytetu, władze monetarne (bank centralny) mogą dokonać interwencji na rynku walutowym w celu wzmocnienia waluty krajowej, a w sytuacji, gdy bank centralny nie dysponuje dostatecznymi środkami na obronę kursu walutowego, podejmowana jest decyzja o dewaluacji waluty krajowej. Gdy mamy do czynienia z płynnym kursem walutowym, to rynek decyduje o sile krajowej waluty i swobodnie kształtuje jej kurs w stosunku do innych walut.

Dewizy

Zgodnie z ustawą z dnia 27 lipca 2002 r. Prawo dewizowe, terminem dewizy (tylko w liczbie mnogiej) określa się papiery wartościowe i inne dokumenty wystawione w walutach obcych i pełniące funkcję środka płatniczego. Zalicza się do nich krótkoterminowe należności oraz dokumenty stwierdzające istnienie zagranicznych należności u zagranicznych kontrahentów (weksle, czeki, akredytywy, przekazy bankowe i pocztowe). Dewizami nie są waluty, długoterminowe lokaty, ani akcje.

Dewizy można traktować jako pieniądz kredytowy pozwalający sprawnie dokonywać rozliczeń międzynarodowych. Umożliwiają one regulowanie należności bez konieczności transferu złota czy walut. Transakcje dewizowe dokonywane są przez banki między sobą lub bezpośrednio z klientami.

Kursy dewiz w systemie kursu walutowego kształtowanego przez rynek kształtują się na rynku pieniężnym zazwyczaj nieco powyżej kursów walut, na które opiewają. W systemie waluty niewymienialnej kursy dewiz ustalane są w drodze decyzji administracyjnej.

Od dewiz należy odróżnić wartości dewizowe. Do nich zalicza się zagraniczne środki płatnicze (waluty), złoto, platynę w stanie nieprzerobionym oraz w postaci sztab, monet bitych po 1850 roku, a także półfabrykatów, z wyjątkiem stosowanych w technice dentystycznej; a także przedmioty ze złota i platyny zazwyczaj niewytwarzane z tych kruszców (złoto dewizowe, platyna dewizowa), jak również wystawione w walutach obcych papiery wartościowe nie będące środkami płatniczymi.

powrót drukuj