Transakcja

W potocznym znaczeniu używanym w obrocie gospodarczym, transakcjami są wszelkiego rodzaju umowy kupna-sprzedaży, które zawierane są z kontrahentami, zarówno osobami fizycznymi, jak i prawnymi. Transakcją może być zatem każda umowa handlowa. Transakcją finansową dla banku będzie z kolei każda operacja dokonana na rachunku bankowym lub kredytowym  klienta.

Transakcje mogą być terminowe – wówczas umowa określa cenę w momencie zawarcia umowy, zaś dostawę i zapłatę w innym, późniejszym i określonym w umowie terminie.

Transakcja może być również wiązana, co oznacza, że kontrahent kupi lub sprzeda dodatkowo inny towar, oprócz towaru którego dotyczy transakcja.

Z kolei na rynku instrumentów pochodnych dokonuje się transakcji natychmiastowych (tzw. spot) oraz terminowych (kontrakty terminowe, futures).

Tytuł egzekucyjny

Jest to orzeczenie sądowe lub inny dokument urzędowy stwierdzający istnienie i treść roszczenia wierzyciela, a tym samym istnienie i treść zobowiązania dłużnika do spełnienia świadczenia. Aby tytuł egzekucyjny mógł być wykonany, musi mieć nadaną klauzulę wykonalności (staje się wówczas tytułem wykonawczym). Jest to zazwyczaj stwierdzenie sądu, że przedstawiony przez wierzyciela tytuł egzekucyjny nadaje się już do wykonania (np. w związku z upływem terminu) i że może być rozpoczęte postępowanie egzekucyjne przeciwko dłużnikowi.

Katalog tytułów egzekucyjnych określony został w kodeksie postępowania cywilnego oraz innych ustawach (np. prawie bankowym). Zalicza się do nich między innymi:

• Prawomocne orzeczenie sądu lub orzeczenie sądu podlegające natychmiastowemu wykonaniu, a także ugoda sądowa,
• Orzeczenie referendarza sądowego prawomocne lub podlegające natychmiastowemu wykonaniu,
• Wyrok sądu polubownego lub ugoda zawarta przed sądem polubownym, jak również ugoda zawarta przed mediatorem,
• Inne orzeczenia, ugody i akty, które z mocy ustawy podlegają wykonaniu w drodze egzekucji sądowej,
• Akt notarialny, w którym dłużnik (także osoba trzecia nie będąca dłużnikiem osobistym, np. właściciel nieruchomości obciążonej hipoteką) poddał się egzekucji i który obejmuje realizację określonego świadczenia względem wierzyciela,

Z kolei ustawa Prawo bankowe reguluje kwestię wystawiania bankowych tytułów egzekucyjnych. Jest to oświadczenie banku stwierdzające istnienie wymagalnej wierzytelności banku wobec osoby, która dokonała z nim czynności bankowej (także tej która ustanowiła na rzecz banku zabezpieczenie takiej wierzytelności). Na podstawie tytułu wykonawczego, jakim jest bankowy tytuł egzekucyjny opatrzony klauzulą wykonalności nadaną przez sąd, komornik lub urząd skarbowy mogą wszcząć postępowanie egzekucyjne względem takiego dłużnika lub innych osób, np. właściciela nieruchomości.

Do wystawienia bankowego tytułu egzekucyjnego uprawnione są wyłącznie banki. Nie mają takiego uprawnienia spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOKi), zaś banki specjalistyczne (np. banki hipoteczne), mogą wystawiać bankowe tytułu egzekucyjne w zakresie wierzytelności wynikających z czynności bankowych, do których są ściśle powołane prawem. Uprawnienie to przysługuje też oddziałom banków zagranicznych działających na terenie Polski oraz instytucjom kredytowym podejmującym działalność na terenie Polski (tzw. działalność transgraniczna).

Zaciągając w banku kredyt czy pożyczkę warto zawsze dokonać oceny skutków tej decyzji na przyszłość i wziąć pod uwagę różnego typu ryzyko. Może się okazać, że nie będziemy w stanie wypełnić zobowiązania wobec banku (z różnych przyczyn, których nie sposób przewidzieć, np. utrata pracy, niespodziewane wydatki w związku z pojawieniem się choroby, itp.) i bank będzie zmuszony wystawić przeciw nam bankowy tytuł egzekucyjny, aby odzyskać pożyczone nam środki.