Fundusze parasolowe

Fundusz parasolowy (ang. umbrella fund) jest typem funduszu inwestycyjnego, który składa się z wielu mniejszych subfunduszy, z których każdy może inwestować środki w odmienne instrumenty finansowe niż pozostałe (np. subfundusz obligacji, subfundusz akcji), bądź też w odmienny sposób dobierać proporcje środków inwestowanych w poszczególne instrumenty finansowe (np. subfundusz selektywny, subfundusz zrównoważony), wreszcie może również dochodzić do specjalizacji geograficznych inwestycji dokonywanych przez fundusze (np. subfundusz rynku japońskiego, subfundusz małych i średnich spółek rynku środkowoeuropejskiego). Inaczej mówiąc, każdy z subfunduszy może mieć odmienną strategię inwestycyjną. Wszystkie działają jednak w ramach głównego funduszu, znajdują się więc niejako „pod parasolem”.

W Polsce mechanizm działania funduszy parasolowych wiąże się z ułatwieniami dla klientów takich funduszy, które dotyczą kosztów inwestycji (prowizji i podatku). W większości przypadków gdybyśmy przenosili inwestycje z jednego tradycyjnie działającego funduszu inwestycyjnego do drugiego, płacilibyśmy po pierwsze podatek od dochodów z zysków kapitałowych (tzw. podatek Belki), a po drugie prowizję nowego funduszu inwestycyjnego. W przypadku funduszu parasolowego możemy dowolnie zmieniać subfundusze przenosząc nasze środki z jednego do drugiego, a nawet dzieląc je pomiędzy rożne subfundusze. Podatek od zysków kapitałowych zapłacimy dopiero na koniec, gdy definitywnie będziemy chcieli umorzyć posiadane przez nad jednostki uczestnictwa.

Fundusze parasolowe mogą również utworzyć kolejny subfundusz, jeżeli z analizy towarzystwa funduszy inwestycyjnych wynika, że istnieje zapotrzebowanie klientów na inwestycje określonego typu. Pod tym względem fundusze parasolowe są bardziej elastyczne niż tradycyjne fundusze inwestycyjne.

Fundusze wysokiego ryzyka

Terminem tym określa się fundusze, które specjalizują się w inwestowaniu w nowe, nieznane większości inwestorów spółki, zazwyczaj cechujące się dużą innowacyjnością planowanej działalności (także wykorzystaniem nowych technologii), nie mające jednak jeszcze ugruntowanej pozycji rynkowej i stąd mające często trudności w bankach w pozyskaniu środków na rozwój. Są to zatem spółki o dużym potencjale rozwojowym, ale jednocześnie oceniane jako bardzo ryzykowne z punktu widzenia powodzenia inwestycji. W tym znaczeniu fundusze wysokiego ryzyka określa się również terminem fundusze private equity.

Niekiedy w literaturze jako fundusze wysokiego ryzyka opisuje się również fundusze inwestycyjne lokujące środki wyłącznie w akcje. Jeżeli taki fundusz inwestuje środki w akcje spółek notowanych na giełdzie papierów wartościowych, ryzyko jest tu nieporównywalnie niższe niż w przypadku nowych i nieznanych spółek nie notowanych na publicznym rynku papierów wartościowych. Dlatego mówiąc o funduszach wysokiego ryzyka, należy go raczej używać w tym pierwszym znaczeniu.

Fundusze private equity to ważne źródło finansowania dla małych innowacyjnych firm. Zazwyczaj inwestorzy tych funduszy poszukują nietypowych inwestycji, chcąc uzyskać ponadprzeciętny zwrot z zainwestowanego kapitału. W Polsce działa już ponad 60 takich funduszy, a na liście spółek, które pozyskały w ten sposób kapitał na rozwój znajdują się tak znane marki jak Lukas Bank, Computerland, Euronet, Polfa Kutno.

Warto zaznaczyć, że fundusze private equity również szacują ryzyko i raczej niechętnie inwestują w przedsięwzięcia znajdujące się we wczesnej fazie rozwoju. Wyjątkiem są tu fundusze venture capital (jeden z typów funduszy private equity), które specjalizują się w inwestycjach we wczesnych okresach działalności spółki.

Inwestując w spółkę, fundusz private equity z reguły staje się na określony w umowie czas wspólnikiem pozostałych właścicieli (często obejmując większość akcji w spółce). Razem ze środkami finansowymi fundusz wnosi do spółki swoje know-how i kontakty biznesowe, co przyczynia się do rozwoju firmy i wzrostu z czasem jej wartości rynkowej.

Można wyróżnić kilka etapów finansowania działalności spółek kapitałem private equity:

• faza startu (tzw. start-up) – spółki w trakcie tworzenia lub na początku działalności sprzedażowej;
• faza zasiewu – czyli finansowanie wstępnych, potencjalnie zyskownych pomysłów jeszcze przed powstaniem spółki (w tym specjalizuje się jeszcze inny typ funduszy private equity – tzw. seed funds);
• faza ekspansji – finansowanie wzrostu i rozwoju spółki, np. poprzez zwiększenie mocy produkcyjnych, rozwój rynku lub produktu, lub finansowanie kapitału obrotowego.