Słownik finansowy

Słownik
Słownik - ASłownik - ESłownik - GSłownik - ISłownik - J

Bankomat

Bankomat jest urządzeniem automatycznym służącym przede wszystkim do wypłat gotówki z rachunku bankowego za pomocą karty płatniczej. Najnowocześniejsze bankomaty mają już więcej funkcji. Pozwalają również na doładowanie telefonu komórkowego, dokonanie płatności rachunków w bankomatach, realizację czeków czy pełny dostęp do rachunku, w taki sam sposób jak przez Internet. Służą również do drukowania potwierdzeń, dostarczają informacji o stanie konta, umożliwiają wpłaty na konto bankowe.

W momencie dokonywania transakcji bankomat łączy się z centralą banku za pomocą systemu informatycznego. Na podstawie informacji zawartych na karcie płatniczej i numeru identyfikacyjnego klienta, czyli PIN, bankomat łączy się z centralnym komputerem i po weryfikacji danych oraz akceptacji wykonywanej operacji, uruchamia urządzenie obsługujące wypłatę lub wpłatę gotówki.

W użyciu jest kilka rodzajów bankomatów:

  • CD (Cash Dispenser) – służą jedynie do wypłaty gotówki,
  • ATM (Automated Teller Machine) – są to wielofunkcyjne urządzenia, za pomocą których możemy oprócz pobrania gotówki sprawdzić m.in. także stan konta, zrealizować przelew, przejrzeć historię naszych operacji na koncie,
  • CR (Cash Recycler) – oprócz realizacji wypłat ma również możliwość pobierania gotówki od klienta,
  • Wpłatomat - urządzenie pozwalające na pobieranie gotówki od klienta i wpłatę bezpośrednio na rachunek klienta banku, który jest właścicielem bankomatu. Wpłatomat sprawdza ilość oraz wartość wprowadzonej do niego gotówki, a jednocześnie sprawdza, czy banknoty nie są fałszywe.

Liczba bankomatów umożliwiający sprawny i nieuciążliwy dostęp do naszej gotówki to zazwyczaj jedna z ważniejszych przesłanek przy wyborze banku, w którym chcielibyśmy mieć rachunek bankowy. Najczęściej bowiem tylko za korzystanie z bankomatów innych banków musimy zapłacić prowizję. Istotne jest zatem również to, czy nasz bank ma podpisaną umowę z firmami prowadzącymi własne sieci bankomatów niezależnie od banków (w Polsce np. Euronet).

Korzystanie z bankomatu jest bezpieczne. Ale mimo tego warto zachowywać bezpieczeństwo przy wyjmowaniu z niego gotówki. Po pierwsze nie należy udostępniać nikomu własnego numeru PIN do karty płatniczej, gdyż w ten sposób ktoś mógłby uzyskać dostęp do rachunku bankowego. Po drugie powinniśmy zawsze zwracać uwagę na wygląd bankomatu. Dzisiaj najpoważniejszym zagrożeniem dla użytkowników bankomatów jest tzw. skimming. Polega on na tym, że przestępcy starają się zamontować na zewnątrz bankomatu urządzenia (skaner i miniaturową kamerę) umożliwiające skopiowanie informacji zawartej na pasku magnetycznym karty płatniczej. Zdobyte w ten sposób dane przestępcy wykorzystują do dokonywania wypłat z konta ofiary przy użyciu kopii karty płatniczej właściciela. Jeżeli zatem na zewnątrz bankomatu przy jego terminalu zauważymy coś niepokojącego, lepiej poszukać innego bankomatu. Na szczęście tego typu działania przestępcze są praktycznie niemożliwe w miejscach publicznych, gdzie wokół bankomatu znajduje się zawsze wiele ludzi, a i policja jest coraz skuteczniejsza w zwalczaniu tej formy przestępczości. Mimo tego, zawsze warto zasłaniać klawiaturę bankomatu podczas wprowadzania naszego kodu PIN.

Bankowy Fundusz Gwarancyjny

Imienne depozyty bankowe, złotowe i walutowe, zgromadzone w bankach działających w Polsce gwarantowane są przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Systemem gwarantowania objęte są depozyty osób fizycznych, osób prawnych, jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, o ile posiadają zdolność prawną, szkolnych kas oszczędności i pracowniczych kas zapomogowo–pożyczkowych - do równowartości w złotych 22.500 euro. Oznacza to jednak, że zdecydowana większość osób lokujących w bankach swoje życiowe oszczędności nie musi się obawiać, że bank zbankrutuje, zaś oszczędności przepadną.

Bankowy Fundusz Gwarancyjny jest instytucją publiczną działającą na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, której misją jest działanie na rzecz bezpieczeństwa i stabilności banków oraz przyczynianie się do wzrostu zaufania do polskiego systemu bankowego. Najważniejszym zadaniem BFG jest właśnie ochrona wkładów pieniężnych na rachunkach bankowych osób fizycznych oraz innych podmiotów, które powierzają pieniądze bankom jako instytucjom zaufania publicznego. BFG ponadto udziela pomocy finansowej bankom, które znalazły się w obliczu utraty wypłacalności i podejmują się realizacji programu naprawczego, wspiera również procesy łączenia się banków zagrożonych z silnymi jednostkami bankowymi, a także gromadzi i analizuje dane dotyczące rozwoju sytuacji finansowej banków w celu występowania z inicjatywami i działaniami zapobiegającymi pogłębianiu się zidentyfikowanych zagrożeń.

Zasady gwarantowania depozytów przez BFG wzorowane są na rozwiązaniach przyjętych w Unii Europejskiej. System gwarantowania oznacza, że nawet gdyby doszło do upadłości któregoś z banków, BFG zbierze środki od wszystkich innych banków, aby wypłacić kwoty gwarantowane klientom upadłego banku. Zasady zwrotu wpłaconych depozytów są następujące: jeżeli kwota depozytów nie przekracza równowartości w złotych 1.000 euro, to jest gwarantowana w całości. Jeżeli wartość depozytów jest wyższa niż równowartość w złotych 1.000 euro, to wówczas kwota o równowartości 1.000 euro gwarantowana jest w 100%, zaś pozostała kwota depozytów, powyżej równowartości 1.000 euro, do równowartości 22.500 euro, gwarantowana jest w 90 %. Podstawę do obliczania kwoty gwarantowanej danej osoby stanowi suma wszystkich środków ulokowanych przez nią na wszystkich rachunkach bankowych w danym banku. Można również odzyskać pozostałą kwotę oszczędności, powyżej równowartości w złotych 22.500 euro. Stanowi ona wierzytelność deponenta do masy upadłości banku i może zostać odzyskana w trakcie postępowania upadłościowego.

powrót drukuj