Sekurytyzacja

Najprościej ujmując sekurytyzacja jest procesem, w którym dłużne papiery wartościowe (instrumenty dłużne) przedsiębiorstwa, takie jak obligacje, certyfikaty inwestycyjne, są sprzedawane bezpośrednio inwestorom.

Sekurytyzacja polega na emisji papierów wartościowych (krótko lub długoterminowych papierów dłużnych) na rynku finansowym w oparciu o aktywa firmy. Tymi aktywami w przypadku firm mogą być pakiety należności od klientów, udzielone kredyty kupieckie, pożyczki oraz wpływy pieniężne z tytułu na przykład wynajmowania powierzchni handlowej. Banki mają szersze możliwości - mogą sekurytyzować niemal wszystkie posiadane aktywa, od wierzytelności z tytułu kart kredytowych, poprzez kredyty samochodowe, aż po kredyty hipoteczne. Z tej formy zwiększania płynności korzystają także firmy leasingowe. Mogą to być zarówno wierzytelności istniejące, jak i przyszłe.

Dla podmiotów niebankowych główną korzyścią z sekurytyzacji jest możliwość szybkiego przekształcenia w gotówkę aktywów obrotowych o niskim lub bardzo niskim stopniu płynności. Z kolei banki i inne instytucje finansowe poprzez upłynnienie wierzytelności mogą w łatwy sposób pozyskać środki na akcję kredytową.  Proces sekurytyzacji pozwala więc zwiększyć efektywność zarządzania finansami w firmie poprzez optymalizację wykorzystania kapitału, przyspieszenie przepływów pieniężnych i zwiększenie przychodów, a także ograniczenie ryzyka kredytowego czy kosztu pozyskiwanego kapitału.

Sekurytyzacja jest skomplikowanym procesem, w którym bierze udział wiele podmiotów będących odrębnymi jednostkami organizacyjnymi. Cechą charakterystyczną tego procesu jest  powołanie na potrzeby tej operacji samodzielnej spółki celowej (SPV, Special Purpose Vehicle), która nie pozostaje w zależnościach właścicielskich z firmą - inicjatorem procesu sekurytyzacji, czyli aranżerem. To ta spółka celowa organizuje emisję papierów wartościowych i zajmuje się nabywaniem wierzytelności. Taki mechanizm zapewnia bezpieczeństwo transakcji, gdyż następuje oddzielenie ryzyka związanego z potencjalną egzekucją aktywów aranżera od ryzyka wyemitowanych papierów wartościowych. Z drugiej strony zobowiązania spółki celowej nie obciążają aranżera jako pierwotnego wierzyciela.

Spekulacja

W potocznym ujęciu spekulacja kojarzy się z czymś negatywnym. Tymczasem na rynku finansowym oznacza to po prostu jeden z rodzajów transakcji kupna-sprzedaży określonej rzeczy. Celem spekulacji jest osiągnięcie (raczej ponadprzeciętnego) dochodu przez inwestora poprzez wykorzystanie przewidywanych zmian cenowych w określonym czasie pomiędzy danym terminem zawarcia określonej umowy, a jej terminem realizacji.

Przedmiotami transakcji spekulacyjnych mogą być dobra materialne, nieruchomości oraz papiery wartościowe. Charakterystyczną cechą spekulacji jest niepewność – inwestor do końca nie wie, czy realizowana przez niego transakcja zakończy się sukcesem. Spekulacja zatem nieodłącznie wiąże się z dużym poziomem ryzyka finansowego.

Rynkiem, na którym najczęściej dochodzi do transakcji spekulacyjnych, jest FOREX. Tu najczęściej inwestorzy podejmują działania zmierzające do osiągania zysku na zasadzie: kupić tanio, sprzedać drogo.

Pojęcie spekulacji pojawia się również w innym znaczeniu w odniesieniu do kursu walutowego. Mówi się o spekulacji stabilizującej – oznacza zakupy określonej waluty gdy jej kurs spada, zaś sprzedaż, gdy kurs rośnie (dokonywana jest na postawie analizy sytuacji w gospodarce i bilansie płatniczym). Taka spekulacja podejmowana jest w oczekiwaniu, że kurs waluty będzie powracał w kierunku równowagi. Przeciwieństwem jest spekulacja destabilizująca (zakup waluty o rosnącym, a sprzedaż waluty o spadającym kursie); podejmowana jest pod wpływem analizy technicznej lub zmian nastroju na rynku.

Stopa procentowa

Stopa procentowa jest ceną, jaką płacimy za pożyczenie na określony czas kapitału od banku lub innej instytucji finansowej. Koszt ten określa się zazwyczaj jako procent od pożyczonej sumy i jest on mierzony w ujęciu rocznym (to znaczy tak, gdybyśmy pożyczyli pieniądze i oddali je dokładnie po roku).

Rozróżnia się nominalną i realną stopę procentową. Pierwsza odnosi się do nominalnej kwoty pożyczanych środków, druga jest skorygowana o przewidywaną inflację.

W gospodarce pojęcie to odnosi się do różnych mierników: inne jest oprocentowanie depozytów, inne kredytów (w obu przypadkach stopa oprocentowania zależy od okresu, na który składamy depozyt lub zaciągamy kredyt), jeszcze inne obligacji.

Stopy procentowe wpływają na wiele decyzji konsumentów dotyczących inwestycji. Wysokie stopy procentowe zniechęcają do inwestycji na kredyt, gdyż konsumenci (również przedsiębiorcy) obawiają się, że nie będą w stanie ponieść wyższych kosztów rat spłacanego kredytu. Zwiększają również koszty kredytu obrotowego utrudniając przedsiębiorcom finansowanie bieżących kosztów ich działalności. Z drugiej strony, przy wysokich stopach procentowych opłaca się oszczędzać. Banki oferują bowiem wyższe oprocentowanie lokat, dzięki czemu klienci banków mogą więcej zyskać na odsetkach od kwot ulokowanych w banku.

Największy wpływ na gospodarkę kraju i decyzje konsumentów mają stopy procentowe banku centralnego, gdyż wpływają one na koszt pieniądza na rynku. W Polsce najważniejsze spośród stóp procentowych Narodowego Banku Polskiego są stopy operacji na rynku pieniężnym, za pomocą których bank centralny reguluje ilość pieniądza w gospodarce. Jest to tzw. stopa referencyjna, która jest ustalana przez Radę Polityki Pieniężnej.