Zabezpieczenie kredytu

Banki świadczą usługi pośrednictwa finansowego pomiędzy tymi, którzy posiadają wolne środki finansowe oraz tymi, którzy potrzebują tych środków. Ponieważ banki operują cudzymi pieniędzmi, muszą zachowywać szczególną ostrożność przy pożyczaniu środków klientom. Ustanawiając zabezpieczenie kredytu bank chce sobie zapewnić zwrot należności z tytułu udzielonych kredytów i gwarancji bankowych wraz z wszystkimi odsetkami, prowizjami i kosztami z nimi związanymi w sytuacji, gdy kredytobiorca odmówi spłaty zobowiązań ustalonym terminie. Zabezpieczenie zwiększa wartość majątku, z którego bank może zaspokoić swoje roszczenia w sytuacji odmowy spłaty kredytu przez kredytobiorcę. Zabezpieczenie kredytu może dotyczyć tak majątku kredytobiorcy, jak i osób trzecich, w zależności od tego, jak zostało to ustalone w umowie z bankiem.

Można wyróżnić osobowe i rzeczowe formy zabezpieczenia kredytu. Do tych pierwszych zalicza się:

• weksel własny in blanco,
• gwarancja bankowa,
• przelew wierzytelności (cesja),
• poręczenie przez osobę fizyczną lub prawną,
• awal, czyli poręczenie wekslowe,
• przystąpienie do długu,
• poddanie się egzekucji aktem notarialnym.

Wśród rzeczowych form zabezpieczenia kredytu można wymienić:

• zastaw na rzeczach i prawach,
• zastaw bankowy,
• przewłaszczenie na zabezpieczenie,
• hipoteka,
• blokada środków finansowych na rachunku bankowym,
• kaucja,
• ubezpieczenie kredytu.

Banki z reguły stosują kilka różnych form zabezpieczenia jednocześnie, w zależności od wysokości udzielanego kredytu, długości okresu kredytowania, oceny sytuacji finansowej (statusu prawnego) kredytobiorcy, oceny ryzyka w związku z udzieleniem kredytu oraz możliwości realnego zaspokojenia roszczeń banku z majątku kredytobiorcy. Często również zastrzegają sobie możliwość bieżącej oceny sytuacji finansowej kredytobiorcy, zaś w sytuacji, gdy doszło na przykład do obniżenia realnej wartości jego majątku objętego zabezpieczeniem, mogą wystąpić o dodatkowe zabezpieczenie kredytu.

Zazwyczaj wypłata kredytu następuje po ustanowieniu przez kredytobiorcę wszystkich wymaganych w umowie zabezpieczeń. Często wartość ustanowionych zabezpieczeń przewyższać będzie kwotę udzielonego kredytu – bank chce mieć stuprocentową pewność, że będzie mógł w pełni zaspokoić swoje roszczenia z majątku kredytobiorcy i ew. osób trzecich. Gdy już dojdzie do egzekucji długu, bank będzie miał też możliwość wyboru form zabezpieczenia, z których chce zaspokoić swoje roszczenia.

Zapadalność

Termin, w którym zgodnie z umową powinno dojść do realizacji zobowiązania umownego. Patrz: termin zapadalności.

Zarządzanie aktywami

Własnymi aktywami zarządza każdy, kto samodzielnie inwestuje swoje środki finansowe w celu uzyskania pożądanego zwrotu z inwestycji. Na rynku finansowym działają również wyspecjalizowane firmy, zajmujące się profesjonalnie zarządzaniem aktywami w imieniu i na zlecenie ich klientów.

Jeżeli ktoś dysponuje sporą kwotą wolnych środków (np. 100 tysięcy złotych) i chce te środki dobrze zainwestować, może powierzyć zarządzanie swoimi środkami specjalistom (doradcom inwestycyjnym). Zarządzanie aktywami, inaczej asset management (ang.), należy do podstawowych usług świadczonych przez instytucje rynku finansowego i polega na zarządzaniu określoną częścią majątku klientów indywidualnych lub instytucjonalnych w celu osiągnięcia wysokiego wzrostu wartości zainwestowanych środków przy określonym kapitale lub też osiągnięcie założonego poziomu wzrostu przy możliwie najniższej kwocie inwestowanego kapitału.

Taką usługę polskie prawo określa jako zarządzanie cudzym pakietem papierów wartościowych na zlecenie. Usługi te oferują domy maklerskie oraz wyspecjalizowane firmy doradztwa inwestycyjnego, często mające w nazwie określenie „asset management”. Firmy te inwestują powierzone przez klienta środki w jego imieniu i na jego rachunek w wybrane instrumenty finansowe. W umowie strony ustalają zasady zarządzania, określając m.in. strategię inwestycyjną i rodzaje możliwych inwestycji, wybrane instrumenty finansowe, procedurę informowania o zmianach stanu powierzonych aktywów, a także poziom akceptowanego ryzyka, oczekiwanej stopy zwrotu i okres inwestowania środków. Podpisując umowę inwestor udziela pełnomocnictwa do określonego rachunku inwestycyjnego, na mocy którego doradcy inwestycyjni mogą samodzielnie wykonywać ustalone czynności związane z powierzonymi środkami.

Powierzenie zarządzania środkami wyspecjalizowanej firmie jest korzystne zwłaszcza dla inwestorów, którzy nie mają czasu na śledzenie każdego dnia zmian na rynku finansowym i podejmowanie decyzji inwestycyjnych.