Żyrant

Przy zaciąganiu zobowiązań finansowych (np. przy sprzedaży ratalnej, wystawianiu weksli, kredytach i pożyczkach bankowych) banki i inne instytucje finansowe mogą wymagać potwierdzenia możliwości spłaty zobowiązania dłużnika przez osobę trzecią, czyli przez poręczyciela, zwanego również żyrantem. Ta forma zabezpieczenia wierzytelności banku nazwana jest poręczeniem (albo żyro - w przypadku poręczenia zapłaty sumy wekslowej).

Przez umowę poręczenia żyrant zobowiązuje się względem wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik tego nie uczynił (art. 876 §1 kodeksu cywilnego). Oświadczenie żyranta musi być złożone na piśmie pod rygorem nieważności.

Bank automatycznie wysyła do pożyczkobiorcy i poręczyciela informacje o stanie zadłużenia. Dzięki temu żyrant jest pierwszą osobą, która może dowiedzieć się o kłopotach pożyczkobiorcy związanych ze spłatą zadłużenia. Jeśli dłużnik okaże się nierzetelny i odmówi spłaty zobowiązania, bank może mu wypowiedzieć umowę. Od tego momentu żyrant odpowiada za wierzytelność na takiej samej zasadzie jak pożyczkobiorca, co oznacza, że także na nim ciąży obowiązek spłaty długu. Jeżeli odmówi, tak samo jak dłużnik może trafić na „czarną listę” dłużników. Poręczyciel, który spłacił dług za głównego wierzyciela, ma prawo domagać się od niego zwrotu pieniędzy w sądzie.

Instytucja poręczenia jest dość niekorzystna dla poręczyciela. Jeżeli umowa nie określa inaczej zakresu poręczenia, obok zwrotu głównego długu jest on zobowiązany także do świadczeń ubocznych (np. odsetek karnych) i zapłaty kosztów niezbędnych do zabezpieczenia lub dochodzenia roszczeń poniesionych np. w sądzie. Ponadto ponosi odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną wierzycielowi na skutek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, odpowiada także za wady rzeczy. W praktyce należy więc zachować dużą ostrożność i poręczać zobowiązania finansowe tylko osobom, do których ma się całkowite zaufanie.