Aby zrozumieć, jak ważny jest dobrze funkcjonujący system bankowy dla gospodarki, zastanówmy się przez chwilę, jak wyglądałby świat bez banków. Przykładowo, rozważmy sytuację przedsiębiorcy, który ma ciekawy pomysł na otwarcie własnej działalności gospodarczej. Realizacja tego pomysłu wymaga zainwestowania pewnej sumy środków finansowych, której przedsiębiorca nie ma w swoim posiadaniu. Staje zatem przed koniecznością pożyczenia pieniędzy z zewnątrz. Ale od kogo? Wśród znajomych nie ma osób, które byłyby w stanie pożyczyć mu pożądaną sumę. Musi zatem udać się do kogoś obcego, o kim wie, że jest bogaty. Ale czy ta osoba zgodzi się użyczyć mu części swojego majątku? Przecież nic nie wie o naszym przedsiębiorcy... Co więcej, firma według planu zacznie przynosić zyski dopiero za 5 lat – dopiero wtedy przedsiębiorca będzie mógł powoli zacząć spłacać swoje zobowiązania. Jak przekonać obcą osobę, aby pożyczyła swoje oszczędności na tak długi okres?

Innym przykładem są osoby, które przez cały okres swojego życia zawodowego odkładają pieniądze na tzw. „czarną godzinę” lub zbierają oszczędności na starość. Zebrane oszczędności co roku tracą swoją wartość ze względu na ogólny wzrost cen, czyli tzw. inflację. Osoby oszczędzające chętnie użyczyłyby swoich oszczędności w zamian za pewne wynagrodzenie w postaci odsetek, tylko komu? Przecież nie pożyczą obcej osobie, która może w pewnym momencie powiedzieć, że nie będzie regulować swoich zobowiązań. Co więcej, ponieważ zgromadzone środki są odkładane m.in. na „czarną godzinę”, to dobrze byłoby mieć możliwość szybkiego odzyskania użyczonych pieniędzy.

Powyższy przykład pokazuje, że w świecie bez banków nie są zawierane transakcje finansowe, które są korzystne dla obydwu stron tego typu transakcji. Osoby, którym brakuje środków finansowych na otwarcie działalności gospodarczej, czy na zakup nowego mieszkania nie mogą pożyczyć pieniędzy od osób, które mają nadwyżki finansowe. Powstanie banku sprawia, że osoby majętne mogą bezpiecznie ulokować swoje oszczędności na rachunku w formie lokaty lub depozytu i uzyskać w zamian korzyści w postaci płatności odsetkowych. Co więcej, osoby te mają prawo do szybkiego wypłacenia swoich oszczędności, co może być dla nich istotne, jeżeli nie wiadomo kiedy dokładnie będą im potrzebne pieniądze. Środki uzyskane z tytułu lokat i depozytów bank następnie transferuje do osób, które zgłaszają zapotrzebowanie na kredyt, m.in. przedsiębiorców, czy osoby zainteresowane kupnem mieszkania. Ponieważ banki zazwyczaj mają wielu klientów, którzy posiadają lokaty i depozyty, to może dostosować warunki kredytu, takie jak jego wartość, czy termin spłaty do zapotrzebowań kredytobiorców. W ten właśnie sposób banki dokonują transferu oszczędności na inwestycje. Oszczędności jednych osób stają się inwestycjami innych, z których z kolei finansowana jest premia dla oszczędzających w postaci odsetek. W efekcie dzięki bankom zachodzi wiele transakcji finansowych, które umożliwiają szybsze z jednej strony bogacenie się ludzi, a z drugiej również rozwój gospodarczy kraju.

Banki są więc pośrednikami finansowymi, którzy jednocześnie umożliwiają jednej grupie podmiotów przechowywanie ich środków finansowych za wynagrodzeniem, a z drugiej udzielają odpłatnie finansowania tym podmiotom, które środków tych potrzebują na inwestycje, zakup dóbr lub pokrycie kosztów bieżącej działalności. Banki pełnią w gospodarce ważne funkcje zapewniając przepływ wolnych środków finansowych od tych, którzy je mają, do tych, którzy ich potrzebują. Banki są instytucjami zaufania publicznego. Klienci będą bowiem trzymać w bankach swoje pieniądze tylko wówczas, gdy będą ufać, iż dostaną je powrotem wtedy, gdy będą ich potrzebować.